Uitingen
Mijn interesse voor de Situationiste Internationale werd voor het eerst gewekt tijdens een
bezoek aan Berlijn. Deze stad is sinds de eenwording van Duitsland tot op heden aan het
leeglopen. Door gebrek aan arbeid trekken veel mensen weg, op zoek naar werk in het westen
van het land. Daarbij komt dan nog het feit dat de Berlijnse muur een groot litteken in de stad
heeft achtergelaten. Bovendien is nog steeds de schade van de tweede wereldoorlog zichtbaar.
Dit alles heeft echter een voordeel. De stad heeft een gigantische hoeveelheid ruimte die nog
niet in gebruik is, en de stad verzet zich dan ook niet tegen transgressief gebruik van deze
ruimte, en stimuleert het kraken van deze gebouwen. Dit heeft ertoe geleid dat van over de hele
wereld artiesten en kunstenaars naar deze toe zijn getrokken, en zij de stad een nieuw gezicht
beginnen te geven.
Dit levert situaties op die voor de studie van de Psychogeografie zeer interessant worden:
Een nachtclub op een afvalterrein, waar je eerst langs ongeveer een kilometer moet werken
voor je binnen kunt. Een kraakpand vol kunstenaars waarvan 1 van de kopgevels en delen van
een van de dwarsgevels afgebroken zijn door bombardementen in de tweede wereldoorlog. In
dit milieu kwam ik voor het eerst in contact met straatkunstenaars en anti-globalistische
kunstenaars die trouw zwoeren aan Debord. Nu ik achteraf op hun standpunten kan ik zeggen
dat de kunstenaars die ik daar ontmoette Debord vrij kortzichtig benaderden, maar ze hebben
met wel op het spoor gezet van andere kunstenaars die zich de ideeën en/of van de
Situationisten zorgvuldiger hadden eigengemaakt.
Over het grootste gedeelte van deze kunstenaars is weinig in druk te vinden. Sommigen
proberen zichzelf expres te hullen in anonimiteit, de zogenaamde underground artiesten, maar
vaak ook gewoon omdat de kunst niet bestemd is om in boeken te verschijnen: Internetkunst,
Performancekunst, of soms kunst die niet bestemd is om in de openbaarheid te treden, maar
bedoeld is voor een specifieke groep. Ik zal een flink aantal van deze uitingen bespreken, en ze
vervolgens naast de kernbegrippen en ideeën van de Situationisten plaatsen, om zo te kijken of
ze inderdaad trouw zijn aan deze beweging. Om de projecten enigszins te structureren heb ik
ze ingedeeld naar het kernbegrip van de SI waar de projecten me in eerste instantie aan leken
te refereren, te weten: Psychogeografie & Dérive, Détournement en tot slot The society of the
Spectacle & de consumptie maatschappij.
